Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η τυραννία της στιγμής - Thomas Hylland Eriksen


Ο Νορβηγός θεωρητικός Thomas Hylland Eriksen στο βιβλίο του «Η τυραννία της στιγμής - Γρήγορος και αργός χρόνος στην εποχή της πληροφορίας» παρουσιάζει μια αντι-αφήγηση, μακριά από το κυρίαρχο ρεύμα της εποχής, την ταχύτητα. Η τεράστια ροή πληροφόρησης των τελευταίων δεκαετιών δημιούργησε μη ηθελημένες συνέπειες, οι οποίες έχουν σκλαβώσει τον σύγχρονο άνθρωπο κάνοντάς τον να υποφέρει. Το απίστευτο εύρος πληροφόρησης δεν έχει δημιουργήσει περισσότερο πληροφορημένο πληθυσμό –όπως, τουλάχιστον, επαγγελόταν–, αλλά το αντίθετο, έναν περισσότερο συγχυσμένο πληθυσμό. Αντικρίζοντας το πελώριο του ωκεανού πληροφόρησης, οι άνθρωποι δεν μαθαίνουν να κολυμπάνε. Τουναντίον, δεν ικανοποιούνται αν δεν πιούνε όλο τον ωκεανό.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 30 χρόνων παρήχθησαν περισσότερες πληροφορίες παρά τα προηγούμενα 5000 χρόνια! Αυτή η αυξημένη ποσότητα και ταχύτητα δεν μας κάνει, απαραιτήτως, και περισσότερο αποτελεσματικούς. Για τον Eriksen, ξέρουμε περισσότερα, άρα ξέρουμε λιγότερα.

Σήμερα, όλα κινούνται πολύ πιο γρήγορα. Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται σε ταχύτητα φωτός, αλλιώς, κάποιος στριμώχνεται απ’ αυτούς που ενεργούν γρηγορότερα. Ακόμα και τα κενά, αυτές οι αργές στιγμές της ζωής απαραίτητες για τον αναστοχασμό και τη δημιουργικότητα, καλύπτονται από την τεχνολογία (σερφάρισμα στο διαδίκτυο, παίξιμο με το κινητό κ.λπ.).

Η αλλαγή, ή η «πρόοδος», συμβαίνει τώρα τόσο γρήγορα που είναι αδύνατον να σχετιστεί κανείς λογικά μαζί της. Το μεταμοντέρνο υποκείμενο τελεί υπό σύγχυση, αδυνατώντας να αφομοιώσει και εντέλει κατανοήσει τις ραγδαίες εξελίξεις που τον προσπερνούν. Η ολική επιτάχυνση αφαιρεί την απόσταση, το χώρο και το χρόνο κατακερματίζοντας τα υποκείμενα. Τα θραύσματα τείνουν να γίνουν ηγεμονικά. Η κατανάλωση περισσότερων σε λιγότερο χρόνο αναδεικνύεται, τελικά, ως ο κυρίαρχος τρόπος δόμησης της ταυτότητας, το σημείο αναφοράς κοινωνικοποίησης σε μια βιαστική εποχή χωρίς καθυστερήσεις.

Η καινούρια εποχή, όπως την συλλαμβάνει ο Eriksen, είναι απελευθερωτική και μάταιη, συναρπαστική και φοβητσιάρικη. Η χαμένη, όμως, ποιότητα, αισθητική και κατά συνέπεια ηθική, απαιτεί αργούς χρόνους και γενναιόδωρες ποσότητες. Η ανάγκη για επανεξέταση της σχέσης μας με το χρόνο είναι επείγουσα. 

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Πολιτισμός της εικόνας και εκπαίδευση - Γιώργος Πλειός

Ο Γιώργος Πλειός στο βιβλίο του «Πολιτισμός της εικόνας και εκπαίδευση», ερευνά και αναλύει το φαινόμενο του εξεικονισμού της εκπαίδευσης, απότοκο της επικράτησης του πολιτισμού της εικόνας σε κάθε θεσμό της κοινωνίας.

Εκπαίδευση στα ΜΜΕ - David Buckingham

Το βιβλίο αποτελείται από 12 κεφάλαια χωρισμένα σε τέσσερα μέρη:
Στο «Κεφάλαιο 1. Γιατί πρέπει να διδάσκονται τα ΜΜΕ;» ο Buckingham εξηγά ότι η εκπαίδευση στα ΜΜΕ (media education) είναι η διαδικασία διδασκαλίας και μάθησης των μέσων ενώ αλφαβητισμός στα ΜΜΕ (media literacy) είναι το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, οι γνώσεις και οι δεξιότητες που αποκτούν οι εκπαιδευόμενοι. Τονίζει, επίσης, τους λόγους για τους οποίους η εκπαίδευση στα Μέσα χρειάζεται να εισαχθεί στα σχολεία. Ακόμη, καταγράφει την ιστορική εξέλιξη του πεδίου στο Ηνωμένο Βασίλειο και μέσω της κριτικής του προστατευτικού/αμυντικού μοντέλου προτείνει ένα νέο παράδειγμα εκπαίδευσης στα ΜΜΕ που δεν έχει ως αφετηρία την άποψη ότι τα ΜΜΕ είναι οπωσδήποτε και αναπόφευκτα επιβλαβή, ούτε ότι οι νέοι είναι απλώς παθητικά θύματα της επιρροής τους. Αντίθετα, υιοθετεί μια προσέγγιση εστιασμένη στους μαθητές, με αφετηρία τις γνώσεις και τις εμπειρίες που οι νέοι έχουν ήδη από τα ΜΜΕ, και όχι τις διδακτικές επιταγές των εκπαιδευ…

Για την αναγκαιότητα της Εκπαίδευσης στα Μέσα

«Όταν αλλάζουμε τον τρόπο που επικοινωνούμε, αλλάζουμε την κοινωνία». Clay Shirky
Προβλέπεται ότι τα Μέσα, σε όλες τους τις μορφές, θα μεγαλώσουν έως και 100 φορές σε σχέση με τον τωρινό τους όγκο μέσα στην επόμενη δεκαετία. Οι μαθητές είναι και θα συνεχίσουν να είναι εκτεθειμένοι στα μαζικά Μέσα όσο καμία άλλη γενιά στην ιστορία. Η σύγκλιση πληροφόρησης, τεχνολογίας, ελεύθερου χρόνου και εργασίας αναδεικνύει την επικοινωνία –πολυτροπική και πολυμεσική– ως το σημείο αναφοράς και το διακύβευμα των σύγχρονων κοινωνιών.
Το απίστευτο εύρος πληροφόρησης δεν δημιουργεί αυτομάτως περισσότερο πληροφορημένο πληθυσμό, αλλά ίσως το αντίθετο, έναν περισσότερο συγχυσμένο πληθυσμό. Όπως, άλλωστε, παρατηρεί ο Thomas Eriksen στο βιβλίο του «Η τυραννία της στιγμής», ο άνθρωπος αντιμέτωπος με την απεραντοσύνη ενός ωκεανού πληροφορίας, δε μαθαίνει πλέον να κολυμπά, μαθαίνει απλώς να μην μπορεί να χορτάσει αν δεν τον πιει ολόκληρο. Συνεπώς, στο σημερινό περιβάλλον -του «χρόνου χωρίς χρόνο» κατά τον Fusar…