ΣΕΛΙΔΑ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΑ ΜΕΣΑ

Κατεβάστε εδώ  πλάνο μαθήματος για έλεγχο της εγκυρότητας των ειδήσεων. Διαθέσιμο και στα Ελληνικά.

Μερικές κρίσιμες επισημάνσεις από την Μπετίνα Ντάβου για τον πολυπληροφοριακό κόσμο που ζούμε: «Κάθε μέρα καταγράφονται 20 εκατομμύρια λέξεις σε κείμενα που περιέχουν νέες τεχνικές πληροφορίες, τις οποίες για να επεξεργαστεί ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης θα χρειαζόταν έξι εβδομάδων οκτάωρο ημερήσιο διάβασμα με ταχύτητα 1000 λέξεων το λεπτό. Αλλά στο μεταξύ (και εφ’ όσον νέες πληροφορίες παράγονται συνεχώς) θα έχει δημιουργήσει νέο έλλειμμα πληροφόρησης, αντίστοιχο μιας πενταετίας και πάνω». R. Abbot, The World as Information, 1999. «Η έκρηξη της γνώσης των τελευταίων περίπου τριάντα χρόνων, μικρή μόνον σχέση έχει με τη γνώση αυτή καθαυτή. Σχετίζεται κυρίως με τη γνώση ως εμπόρευμα που παράγεται από τη «βιομηχανία της γνώσης». Και όπως κάθε άλλη μορφή βιομηχανικής παραγωγής […] σήμερα, η κυριότερη παρενέργεια είναι η ρύπανση: η ρύπανση του νου». A. Wilden, System and Structure, 1980. Παρά τις πάρα πολλές ευκαιρίες που μας δίνουν οι νέες τεχνολογίες, η Μπετίνα Ντάβου ...

Μία χρήσιμη διδακτική μέθοδος είναι η ενασχόληση με κάποια βασικά ερωτήματα που καταπιάνονται με πυρηνικές έννοιες της Εκπαίδευσης των Μέσων. Η Scheibe (2004), για παράδειγμα, εντοπίζει έξι ερωτήσεις που δουλεύουν καλά με τους μαθητές όταν αντιμετωπίζουν ένα κείμενο: Ποιος το έκανε, ποιος χρηματοδοτεί το μήνυμα και ποιος είναι ο σκοπός του; Ποιο είναι το υπό στόχευση κοινό και πώς το μήνυμα προσαρμόστηκε σ’ αυτό; Ποιες είναι οι διάφορες τεχνικές που χρησιμοποιούνται για να ενημερώσουν, πείσουν, διασκεδάσουν και προσελκύσουν την προσοχή; Ποια μηνύματα επικοινωνούνται (και/ή υπονοούνται) σχετικά με συγκεκριμένους ανθρώπους, τόπους, γεγονότα, συμπεριφορές, τρόπους ζωής κ.λπ. Πόσο έγκαιρες, έγκυρες και αξιόπιστες είναι οι πληροφορίες στο μήνυμα; Τι έχει μείνει έξω από το μήνυμα το οποίο μπορεί να είναι σημαντικό να γνωρίζουμε; Σε παρόμοιο επίπεδο, η Tara Brabazon (McDougall & Potamitis, 2010) τονίζει ότι οι μαθητές μπροστά στη ροή πληροφόρησης πρέπει να κάνουν πα...

Η εκπαίδευση στα ΜΜΕ είναι ένα διεπιστημονικό πεδίο αφού συνενώνει την παιδαγωγική, επικοινωνιακή, ψυχολογική θεωρία και συνεχώς μεταβαλλόμενο εξαιτίας των ραγδαίων αλλαγών στο χώρο των Μέσων. Ως εκ τούτου, οι ορισμοί που δίδονται για να το περιγράψουν ποικίλουν. Σε γενικές γραμμές η εκπαίδευση στα ΜΜΕ αφορά τη διδασκαλία στα ΜΜΕ, ενώ ο αλφαβητισμός/γραμματισμός ( media literacy ) αφορά στο αποτέλεσμα της διδασκαλίας με τη γνώση και τις δεξιότητες που αποκτώνται.   Η Aufderheide εντοπίζει στο εγγράμματο στα Μέσα άτομο την ικανότητα να αποκωδικοποιεί, αναλύει, αξιολογεί και παράγει επικοινωνιακό περιεχόμενο σε διάφορες μορφές μέσων (έντυπων και ηλεκτρονικών). Ο θεμελιώδης στόχος αυτής της παιδείας είναι η ανάπτυξη κριτικής αυτονομίας σε σχέση με όλα τα ΜΜΕ. 

http://prezi.com/zrcfpkx7od9s/media-studies-triangle/ Ένα πολύ καλό παράδειγμα εφαρμογής του Media Triangle στην τάξη. Η κριτική ανάλυση μιας διαφήμισης δημητριακών επικεντρώνεται σε τρεις άξονες: Το βίντεο ως κείμενο: Τι δείχνει; Τι υποδηλώνει; Ποιοι είναι οι κώδικες του; Ποιες είναι οι αξίες του; Πώς εξυπηρετεί εμπορικούς σκοπούς; Ποια είναι τα διακειμενικά του χαρακτηριστικά; Το κοινό: Ποιες ομάδες ανθρώπων στοχεύει; Πώς προσπαθεί να επηρεάσει την ψυχολογία και τα συναισθήματα; Ποια κοινωνικά πρότυπα επικαλείται ή και προωθεί; Η παραγωγή: Ποιους κινηματογραφικούς κώδικες και τεχνικές χρησιμοποιεί; Ποιες τεχνολογίες αξιοποιεί; Πού και πότε παρουσιάζεται; Τα διάφορα νοήματα προκύπτουν μέσα από μια δυναμική διαπραγμάτευση –προσωπική αλλά και συλλογική στο επίπεδο της τάξης– των πιο πάνω πεδίων/προβληματισμών.

Μία από τις πιο διαδεδομένες παρανοήσεις στο χώρο αφορά τη θεώρηση της Παιδείας στα Μέσα ως Παιδεία με τα Μέσα. Ότι, δηλαδή, η αξιοποίηση των τεχνολογιών στη μαθησιακή διαδικασία ισοδυναμεί με την ανάπτυξη δεξιοτήτων media literacy. Η απλή, όμως, χρήση των Μέσων χωρίς να συνοδεύεται από κριτική ανάλυση, αξιολόγηση, επεξεργασία και παραγωγή, ουσιαστικά διδάσκει τα παιδιά πώς να καταναλώνουν επικοινωνιακά περιεχόμενα χωρίς να θέτουν καίρια ερωτήματα, υπό τον ορατό κίνδυνο να εσωτερικεύουν απροβλημάτιστα τις ιδεολογίες και τις αξίες που αυτά εμπεριέχουν. Συνεπώς, η  Παιδεία  στα  Μέσα έχει  για πυρήνα την κριτική προσέγγιση . Ο Neil Postman το περιγράφει πολύ εύστοχα:  Δεν έχω αντίρρηση σε ένα σχολείο με ενσύρματες αίθουσες συνδεδεμένες με το Διαδίκτυο ή να φέρνουμε προσωπικούς υπολογιστές στους μαθητές, υποθέτοντας, φυσικά, ότι το σχολείο έχει αρκετά χρήματα. Αυτό σημαίνει να πληρώνει καλά τους δασκάλους, να μπορεί να προσλάβει αρκετούς ...

Η θεωρητικός των Μέσων Alice Y. L. Lee , στο άρθρο της “ H ong K ong M edia E ducation in the W eb2.0 era. Engaging with the Net Generation ”, συγκρίνει τα χαρακτηριστικά της παλιάς παιδαγωγικής των Μέσων με τη νέα που αναδύεται στην εποχή του Web 2.0. Η στροφή από μια παιδαγωγική προστασίας και κριτικής θωράκισης προς μια πιο ευέλικτη και ανοικτή στις επικοινωνιακές εμπειρίες των παιδιών είναι εμφανής. Εκπαίδευση στα Μέσα 1.0 Το κοινό απλά δέχεται τα μηνύματα των Μέσων, γνωρίζει πολύ λίγα για τα Μέσα και χρειάζεται να εκπαιδευθεί Η εκπαίδευση αποσκοπεί στη δημιουργία κριτικών καταναλωτών των Μέσων Στόχος είναι η κριτική αυτονομία Η παιδαγωγική προσέγγιση αφορά την ανάπτυξη αναλυτικών δεξιοτήτων και τεχνικών παραγωγής Η διδασκαλία περιλαμβάνει διαλέξεις ανάλυσης των Μέσων και εργαστήρια παραγωγής επικοινωνιακών περιεχομένων Ζητούμενο είναι η καλλιέργεια κριτικής σκέψης Εκπαίδευση στα Μέσα 2.0 Το κοινό χρησιμοποιεί τα Μέσα έχοντας αρκετή εμπειρία (π...

Το National Association for Media Literacy Education ( NAMLE ) δημοσιεύει 6 βασικές αρχές για τη διδασκαλία των Μέσων στις ΗΠΑ: Η Εκπαίδευση στα Μέσα ( Media Literacy Education ) απαιτεί την ενεργό έρευνα και την κριτική σκέψη σχετικά με τα μηνύματα που λαμβάνουμε και παράγουμε. Στο βαθμό που τα μιντιακά μηνύματα είναι κατασκευές ή συγκεκριμένες οπτικές της πραγματικότητας, οι μαθητές χρειάζεται να ασκούν κριτική σε όλα τα μηνύματα (όχι μόνο σε όσα διαφωνούν – και οι δικές τους επιλογές/προτιμήσεις είναι υπό αξιολόγηση) θέτοντας διεισδυτικά ερωτήματα, αναζητώντας τεκμήρια, επιχειρηματολογώντας πειστικά κ.λπ. Διευρύνει την έννοια του γραμματισμού (ανάγνωση και γραφή) για να συμπεριλάβει όλες τις μορφές Μέσων. Η Εκπαίδευση στα Μέσα αφορά την ανάλυση και την έκφραση ποικίλων μορφών Μέσων (παραδοσιακών και σύγχρονων). Δεν πρόκειται για τη διδασκαλία με τα Μέσα, παρά για μια παιδαγωγική στάση αποσύνθεσης, σύνθεσης και ανασύνθεσης επικοινωνιακών μηνυμάτων...

Σε γενικές γραμμές, οι βασικότερες κοινά αποδεκτές παραδοχές της εκπαίδευσης στα ΜΜΕ είναι οι πιο κάτω: Η εκπαίδευση στα ΜΜΕ περιλαμβάνει τόσο την κριτική ανάλυση των μηνυμάτων, όσο και τη δημιουργική παραγωγή . Πρόκειται για μια παιδαγωγική στάση , η οποία διαπνέει όλα γνωστικά αντικείμενα υπερβαίνοντας τον παραδοσιακό ρόλο του δασκάλου και του σχολικού βιβλίου ως αυθεντίες. Βασίζεται σε μαθητοκεντρικές , συνεργατικές, διαλεκτικές και αναστοχαστικές προσεγγίσεις. Η λαϊκή κουλτούρα , τα δημοφιλή επικοινωνιακά προϊόντα και οι προσωπικές εμπειρίες είναι ευπρόσδεκτες για κριτική επεξεργασία στη μαθησιακή διαδικασία. Συντελείται σε αυθεντικά πλαίσια με την αμφίδρομη επικοινωνία με άλλους ανθρώπους.  Εκπαιδευτικός των ΜΜΕ μπορεί να καταστεί οποιοσδήποτε εκπαιδευτικός με επιμόρφωση   στον τομέα των Μέσων (Το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου προσφέρει ένα εξαιρετικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα στην  Επικοινωνία και Νέα Δημοσιογραφία ).  Κάθε πρόγραμμα εκπαίδευσης στα ΜΜ...

Το προτεινόμενο σχήμα προσέγγισης των Μέσων στην τάξη. Σύμφωνα με τη σύγχρονη τάση κάθε επικοινωνιακό προϊόν πρέπει να εξετάζεται ως κείμενο που επικοινωνεί, να συνδέεται με τη διαδικασία παραγωγής και διανομής και να μελετάται η σχέση του με το κοινό.